Wielu myli go z keksem. Na Podkarpaciu każda gospodyni zna przepis
Na pierwszy rzut oka można pomylić go z keksem, ale podkarpacki cwibak to coś nieco innego. Kolorowy wypiek najeżony bakaliami to prawdziwy rarytas dla wszystkich miłośników domowych wypieków. To ciasto, które łączy elegancję z prostotą wiejskiej kuchni.
Składniki:
- 5 jajek,
- ok. 250 g mąki (tyle, ile ważą 4 jajka),
- ok. 250 g cukru (tyle, ile ważą 4 jajka),
- bakalie: rodzynki, orzechy włoskie, migdały, kandyzowana skórka pomarańczowa,
- domowy lukier,
- masło i bułka tarta do wysmarowania formy.
Sposób przygotowania:
- Z czterech jaj oddziel żółtko od białek.
- Białka ubij na sztywną pianę.
- Żółtka utrzyj wraz z cukrem, aż powstanie kogel-mogel.
- Do żółtek dodaj jedno całe jajko oraz mąkę i dokładnie wymieszaj.
- Dodaj pianę i połącz delikatnie z masą.
- Bakalie obtocz w mące pszennej i dorzuć do ciasta. Powinno być bardzo gęste od bakalii.
- Keksówkę wysmaruj masłem i obsyp bułką tartą.
- Wlej masę i wstaw do piekarnika rozgrzanego do 180 stopni Celsjusza. Piecz przez około 40-50 minut, aż do suchego patyczka.
- Gotowe ciasto udekoruj lukrem lub oprósz cukrem pudrem.
Nazwa tego ciasta wywodzi się z języka niemieckiego od słów zwei (dwa) i backen (piec), co jest bezpośrednim nawiązaniem do łacińskiego określenia biszkoptu (bis coctus – dwukrotnie gotowany/pieczony). To właśnie tutaj tkwi najważniejsza różnica: cwibak to czysty biszkopt, podczas gdy keks jest ciastem ciężkim, ucieranym na bazie dużej ilości tłuszczu.
W dawnych kuchniach Lwowa czy Krakowa cwibak był symbolem dostatku. Na Podkarpaciu cwibak zadomowił się przede wszystkim w okolicach Lubaczowa oraz Rudnika nad Sanem. Przedwojenne gospodynie nie żałowały do niego dodatków. Obok rodzynków i migdałów w cieście lądowały suszone figi, morele, a nawet smażone skórki melonów i arbuzów. Dziś cwibak jest ceniony nie tylko za swój smak, ale i niezwykłą trwałość. Nie ma bowiem masła, a dzięki dużej zawartości bakalii zachowuje świeżość przez wiele dni, nie tracąc przy tym swojej charakterystycznej lekkości.
Czym różni się cwibak od keksu?
Jeśli chcesz zabłysnąć wiedzą przy rodzinnym stole, zapamiętaj dwie kluczowe zasady. Po pierwsze: w cwibaku nie znajdziesz ani grama masła czy margaryny w samym cieście. Po drugie: tradycyjny przepis całkowicie pomija proszek do pieczenia. Puszystość ciasta zależy wyłącznie od precyzyjnego ubicia piany z białek. Dzięki temu cwibak jest znacznie lżejszy i nieco mniej kaloryczny niż klasyczny keks.
