Szpajza cytrynowa - deser z kilku składników, który robi wrażenie
Kuchnia śląska lubi charakterystyczne smaki, ale też prostotę przygotowania. Dobrym przykładem jest citron śpajza. Jeśli rolada i modra kapusta to najważniejsze danie obiadowe, to właśnie szpajza cytrynowa jest królową wśród deserów tego regionu.
Składniki:
- 5 jajek,
- 7 łyżek cukru,
- 5 łyżeczek żelatyny,
- 1/2 szklanki gorącej wody,
- sok z 3 cytryn,
- 150 ml śmietanki 36 proc. - do dekoracji,
- skórka z 1/2 cytryny - do dekoracji.
Sposób przygotowania:
- Zalej żelatynę gorącą wodą i dokładnie wymieszaj, aż się połączy.
- Oddziel białka od żółtek.
- Ubij białka na sztywną pianę i odstaw.
- Utrzyj żółtka z cukrem, aż masa będzie jasna i puszysta.
- Delikatnie wmieszaj ubite białka do masy z żółtek, używając łopatki.
- Dodaj sok z cytryn do miseczki z żelatyną i wymieszaj.
- Wlej żelatynę z sokiem do masy jajecznej i krótko wymieszaj.
- Przełóż masę do pucharków i wstaw do lodówki na minimum 1 godzinę.
- Przed podaniem udekoruj deser ubitą śmietanką i skórką z cytryny.
Z czego robi się szpajzę?
Szpajza to tradycyjny deser kuchni śląskiej, znany jako lekki krem lub pianka. Przygotowuje się go na bazie jajek, cukru i żelatyny, a smak budują dodatki, m.in. cytryna, kakao albo sok owocowy. Podaje się go na zimno, zwykle w pucharkach.
W wielu domach szpajza kończyła śląskie obiady i pojawiała się podczas uroczystości rodzinnych, takich jak wesela, chrzciny czy pierwsze komunie. W zależności od miejsca popularne są różne wersje, m.in. cytrynowa i czekoladowa, a także odmiany owocowe.
Śląska szpajza wpisana na Listę Produktów Tradycyjnych
Nazwa deseru bywa łączona z językiem niemieckim: Speise lub określeniem "die Speise", rozumianymi jako "potrawa". "Citron śpajza – szpajza cytrynowa" wpisano 17 września 2021 r. na Listę Produktów Tradycyjnych woj. opolskiego; na listach regionalnych pojawiają się też inne odmiany, np. krośnicka czy wersja z Pomorza. Różnią się przede wszystkim formą podania, a także detalami w postaci użytych składników.