Gospodynie dawniej piekły tylko na święta. To stara i sprawdzona receptura
To nie jest nowoczesny, lekki sernik z kremową masą, ale konkretne, uczciwe ciasto, które swoją historią sięga czasów, gdy wypieki przygotowywano wyłącznie na największe święta, wesela i chrzciny. Jego sekretem jest tłusty, doskonale odciśnięty twaróg oraz złocista kruszonka, która wieńczy całość, nadając mu domowego charakteru.
Składniki:
- 500 g mąki pszennej,
- 250 g zimnego masła,
- 150 g drobnego cukru,
- 1 jajko i 1 żółtko,
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia.
- Masa serowa:
- 1,5 kg tłustego twarogu (zmielonego trzykrotnie),
- 8 jajek (oddzielnie żółtka i białka),
- 300 g cukru,
- 150 g miękkiego masła,
- aska wanilii lub cukier waniliowy z prawdziwą wanilią,
- otarta skórka z jednej cytryny,
- 2 łyżki mąki ziemniaczanej.
Sposób przygotowania:
- Z mąki, masła, cukru, jajka, żółtka i proszku zagnieć szybko kruche ciasto.
- Podziel je na dwie części (ok. 2/3 na spód i 1/3 na kruszonkę).
- Większą część wyłóż na blachę (ok. 40x25 cm), a mniejszą włóż do zamrażarki.
- Miękkie masło utrzyj z cukrem i żółtkami na puszystą masę.
- Stopniowo dodawaj zmielony ser, wanilię, skórkę z cytryny i mąkę ziemniaczaną. Staraj się nie miksować zbyt długo, by nie napowietrzyć nadmiernie masy.
- Białka ubij na sztywną pianę i delikatnie wmieszaj do masy serowej.
- Masę wyłóż na spód, a na wierzch zetrzyj resztę ciasta z zamrażarki.
- Piecz w 170-180 stopniach Celsjusza przez około 60 minut.
- Studź przy uchylonym piekarniku.
- Najlepiej smakuje po całkowitym wystygnięciu i schłodzeniu.
Na wsiach Polski środkowej jeszcze pod koniec XIX wieku ciasta były luksusem zarezerwowanym na wyjątkowe okazje. Produkty takie jak cukier, biała mąka czy masło były niezwykle drogie, dlatego placki świąteczne przyjmowały skromną formę, najczęściej okrągłych bochenków. Prawdziwy rozkwit sztuki cukierniczej nastąpił dopiero w okresie międzywojennym, a prawdziwa rewolucja w chłopskim pożywieniu zaszła po II wojnie światowej. Kobiety wiejskie, zyskując więcej czasu na obowiązki domowe i dostęp do oświaty, zaczęły spotykać się w swoim gronie, wspólnie praktykując i doskonaląc przepisy. To właśnie wtedy sernik stał się jednym z najpopularniejszych ciast w Nagawek, wypiekanym z dumą na kruchym lub drożdżowym spodzie.
Sernik z Nagawek na kruchym cieście
Sernik z Nagawek tradycyjnie piecze się na dużych, prostokątnych blachach. Masa serowa jest miękka i pulchna, o delikatnie waniliowym aromacie, natomiast spód i wierzch pozostają nieco twardsze i chrupiące.
Głównym filarem tego sernika jest twaróg – musi być tłusty, dobrze odciśnięty i uszlachetniony dużą ilością jajek oraz masła. Gospodynie z Nagawek często aromatyzowały masę otartą skórką z cytryny. Całość obowiązkowo wieńczy gruba warstwa złocistej kruszonki, która po upieczeniu nadaje ciastu rustykalny wygląd.
11 sierpnia 2017 roku sernik ten został oficjalnie wpisany na Listę Produktów Tradycyjnych.
