Dawniej popularniejsze niż paszteciki. Do wigilijnego barszczu będą jak znalazł
Wigilijna kolacja to pochwała polskich tradycji, przede wszystkim tych kulinarnych. Warto sięgnąć wtedy po kulebiaczki, czyli regionalną odpowiedź na paszteciki i alternatywę dla uszek.
Składniki:
- 500 g mąki pszennej,
- 30 g świeżych drożdży,
- 150 ml ciepłego mleka,
- 100 ml wody po gotowaniu grzybów,
- 2 jajka,
- 50 g roztopionego masła,
- 1 łyżeczka soli,
- 1 łyżeczka cukru,
- 1 jajko do posmarowania.
- Farsz:
- 500 g kapusty kiszonej,
- 50 g suszonych grzybów,
- 1 cebula,
- 2 łyżki masła lub oleju rzepakowego,
- 1-2 liście laurowe,
- 2 ziarna ziela angielskiego,
- sól, pieprz, majeranek i kminek do smaku.
Sposób przygotowania:
- Grzyby zalej gorącą wodą i odstaw na 30 minut, następnie ugotuj do miękkości. Odcedź, zachowując wodę do ciasta.
- Do ciepłego mleka pokrusz drożdże, dodaj cukier oraz łyżkę mąki i wymieszaj.
- Odstaw do wyrośnięcia na 15 minut.
- W dużej misce wymieszaj pozostałą mąkę z solą.
- Dodaj jajka, roztopione masło, wyrośnięty rozczyn drożdżowy oraz ciepłą wodę po gotowaniu grzybów.
- Dobrze wyrób ciasto, aż będzie jednolite i gładkie.
- Przykryj czystą ściereczką i odstaw do wyrośnięcia w ciepłe miejsce na około godzinę.
- Kiszoną kapustę przepłucz wodą (jeśli jest bardzo kwaśna) i posiekaj na drobniejsze kawałki.
- Cebulę posiekaj i podsmaż na oleju lub maśle.
- Dodaj kapustę, grzyby, liść laurowy oraz ziele angielskie. Smaż przez około 15-20 minut, aż kapusta będzie miękka.
- Dopraw solą, pieprzem, kminkiem i majerankiem.
- Wyrośnięte ciasto rozwałkuj na cienki placek o grubości około 3 mm.
- Wytnij z ciasta kółka lub kwadraty. Na środek każdego kawałka wyłóż porcję farszu.
- Złóż ciasto na pół (tworząc półksiężyc lub trójkąt), dokładnie sklejając brzegi.
- Ułóż kulebiaczki na blasze wyłożonej papierem do pieczenia.
- Przykryj kulebiaczki ściereczką i pozostaw na 15 minut do ponownego wyrośnięcia.
- Posmaruj wierzch roztrzepanym jajkiem.
- Piecz w nagrzanym piekarniku w temperaturze 180 stopni Celsjusza przez około 15-20 minut, aż będą rumiane i chrupiące.
Kulebiak nie jest rdzennie polskim daniem, lecz kresowym przysmakiem, zakorzenionym głęboko w kulturze kulinarnej Słowian. Był popularny na terenie Rosji, Ukrainy, Białorusi, Litwy, a także w Polsce, zwłaszcza na wschodzie i Podlasiu. Historyczne wzmianki o wypieku sięgają XVI wieku, więc to danie silnie zakorzenione w tradycjach. W najprostszym ujęciu kulebiak jest po prostu ciastem drożdżowym lub półkruchym, wypełnionym bogatym, aromatycznym farszem.
Chociaż pierwotnie kulebiak miał często kształt dużego, dekoracyjnie zaplecionego walca, który był krojony jak bochenek chleba, jego mniejsza, porcjowana forma kulebiaczków jest praktyczniejsza i prostsza do podania.
Farsz do kulebiaczków
Tajemnica wyjątkowości kulebiaka tkwi w jego nadzieniu, które musi być wyraziste i doskonale przyprawione, by zrównoważyć neutralny smak ciasta. W wersji wigilijnej dominują dwa składniki: kapusta kiszona i leśne grzyby.
Ważne jest to, by kapusta nie była rozgotowana. Musi zachować lekki opór, by nadać farszowi tekstury. Smak powinien być zbalansowany, intensywnie pieprzny, z akcentem kwaskowości, podkreślony aromatem suszonych grzybów, majeranku i opcjonalnie też kminku. Zamiast dodawać do ciasta drożdżowego czyste mleko, część płynu warto zastąpić wodą pozostałą z gotowania suszonych grzybów.
